مردم . طاغوت - نام بتهاى عرب لات و عزّى و شيطان ، رهبر گمراهى مردم يهود و مسيحى بيدين و مردود ، و بمعنى جبت . نقير - لكه و سوراخ كم كه در دانه ى خرما - نمودار مىشود . صدّ - از مصدر صدود بر وزن فعول با ضمّ فاء و صدّ بر وزن فعل بفتح بمعنى جلوگيرى و منصرف كردن . شأن نزول : اسباب النّزول سيوطى : ابن عبّاس گفت : كعب بن اشرف به مكه رفت ، قبيله ى قريش به او گفتند ببين اين مرد ( يعنى پيغمبر ) بيچاره كه نه فرزند و خويشاوند دارد و نه قدرت و عزّت دارد يك نفرى قيام كرده است و ادّعا مىكند كه بر ما برترى دارد ، با اينكه ما خادمان و دربانان كعبه هستيم . و مواظب حاج و سرپرست آنها هستيم و سقايت و آب دادنشان به عهده ى ما است ، او گفت : شما از او بهتر هستيد آيت « إِنَّ شانِئَكَ هُوَ الأَبْتَرُ » و دو آيت 50 و 51 از « ألَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيباً مِنَ الْكِتابِ ) * ، تا * ( فَلَنْ تَجِدَ لَه نَصِيراً » براى معرفى آنها نازل شد ، و هم سيوطى نوشته است ابن اسحاق از ابن عبّاس نقل كرده است : مردم يهود از قبيله ى قريش و غطفان و بنى قريظه عده اى فراهم كردند براى هجوم بمدينه و نابودى پيغمبر در جنگ خندق ، و پيش قدم هاى آنها حيّى بن اخطب بود و سلام بن ابى الحقيق و ابو رافع و ربيع بن ابى الحقيق و ابو عماره و هوزه بن قيس و عده اى از بنى نضير كه نزد قريش رفتند و گفتند : اين عده علماى يهود و دانشمندان بعلوم و كتب پيشينيان هستند ، شما از آنها بپرسيد كه دين شما بهتر است يا دين محمّد ، چون اين سؤال شد ، آنها جواب دادند : دين شما بهتر است شما به راه راست نزديكتر هستيد ، از او و پيروانش ، اين آيات از « ألَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ ) * تا * ( مُلْكاً عَظِيماً » در توصيف اين مردم نازل شد و در مجمع البيان است : بيشتر مفسّرين معتقدند كه پس از جنگ احد چون كعب بن اشرف با هفتاد نفر از ، يهود رفت به مكه تا مردم آنجا را تحريك كند بر جنگ با پيغمبر و خودشان از فشار پيمانى كه با آنحضرت برقرار كرده بودند آسوده شوند ، مردم آنجا به او گفتند شما و محمّد هر دو كتابى براى خود داريد و ما مطمئن نيستيم كه اين مسافرت و خواهش شما سازش با محمّد باشد ، اگر ميخواهى با شما موافقت كنيم به اين دو بت كه اينجا داريم سجده كن